Το μέλλον: Επιστήμες στο προσκήνιο του μέλλοντος

Δύο μεγάλες εφευρέσεις – ανακαλύψεις (μεταξύ άλλων) σημάδεψαν την εποχή μας. Αυτή του ηλεκτρονικού υπολογιστή, η οποία και θεωρείται η μεγαλύτερη πιθανόν εφεύρεση όλων των εποχών και η αποκρυπτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος (DNA). Άραγε όμως ποια από αυτές τις δύο εφευρέσεις θα πρωταγωνιστήσει στο μέλλον;

Σύμφωνα με ένα εκτενέστατο παλαιό άρθρο του περιοδικού RAM, κάποια στιγμή στο μέλλον θα γίνει η μετάβαση από τους Η/Υ σε κομπιούτερ που θα βασίζονται σε ζωντανά κύτταρα ή άλλες μορφές. Αυτό βέβαια είναι ένα μόνο από τα πιθανά σενάρια που θα πραγματοποιηθούν και αφορούν στον τρόπο λειτουργίας των κομπιούτερ. Πιθανότατα να μην γίνουν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, βιολογικοί αλλά πυρηνικοί ή ποιος ξέρει τι άλλο.

Παρόλα αυτά τα απίθανα και φανταστικά μελλοντικά σχέδια για τους υπολογιστές είναι προσωπική εκτίμησή μου ότι η επιστήμη της πληροφορικής βρίσκεται ήδη σε αρκετά προηγμένο επίπεδο και μπορεί να προσφέρει σήμερα εκπληκτικές δυνατότητες.

Αντιθέτως όμως, η επιστήμη της γενετικής, θα λέγαμε ότι βρίσκεται στα σπάργανα ακόμα και δεν έχει δώσει όσα θα προσδοκούσαμε. Όπως πιθανόν να γνωρίζετε, η γενετική αποτελεί κλάδο της βιολογίας. Η βιολογία θεωρείται από τους επιστήμονες ως επιστήμη που βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο. Συνεπώς και ο κλάδος της, δηλαδή η γενετική, βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο.

Η πρώτη μεγάλη ανακάλυψη ήταν το γονιδίωμα (DNA) του ανθρώπου. Είναι βέβαιο και απόλυτα αναμενόμενο ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες.

Πάνω στο μέλλον της επιστήμης της γενετικής υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον Video CD (VCD) του Discovery channel που αναφέρει μεταξύ άλλων ότι μέσα στις επόμενες λίγες δεκαετίες (πιθανόν και μία μόνο) οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να εξαλείφουν κατά τη γέννηση ενός παιδιού τα «λάθη» στο DNA του που κληρονομήθηκαν από τους γονείς του, και που οδηγούν στη δημιουργία σοβαρών ασθενειών.

Μία άλλη αναφορά στο μέλλον στο ίδιο VCD αναφέρει ότι στο κάπως μακρινό μέλλον οι γονείς θα μπορούν εκτός από την εξάλειψη των σοβαρών ασθενειών, να προπαραγγέλνουν στον προσωπικό (ενδεχομένως) γενετιστή τους την εξωτερική εμφάνιση του παιδιού τους. Αυτό θα γίνεται μέσω της επιλογής των χαρακτηριστικών που επιθυμούν να έχει το παιδί τους ανάλογα με το ποιος από τους δύο γονείς έχει τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά!

Μιλάμε για απίστευτα πράγματα όπως καταλαβαίνετε! Όπως προείπα λοιπόν οι ήδη πολύ εξελιγμένοι Η/Υ θα συνεχίσουν να εξελίσσονται όπως όλα άλλωστε τα πράγματα που φτιάχνει ο άνθρωπος.

Δεδομένου όμως ότι η γενετική (όπως προείπα) είναι πολύ λιγότερο προηγμένη. Και δεδομένου του ότι πάντα η μεγάλη δημοσιότητα δίνεται στις νέες επιστήμες. Εκτιμώ ότι η πρωταγωνίστρια επιστήμη του μέλλοντος και αυτή που θα μας εκπλήξει περισσότερο θα είναι η Γενετική και κατ’ επέκταση η Βιολογία και όχι η Πληροφορική.

Συνοψίζοντας λοιπόν τα παραπάνω, τα κομπιούτερ σίγουρα θα συνεχίσουν για πολλά χρόνια ακόμα να μας εκπλήσσουν με τις δυνατότητές τους αλλά η γενετική είναι αυτή που θα φέρει την νέα επανάσταση στην κοινωνία μας. Πώς θα γίνει αυτό;

Εκτός από τα γενετικά προσχεδιασμένα παιδιά και την προληπτική εξάλειψη σοβαρών ασθενειών πριν αυτές εμφανιστούν, η γενετική επιστήμη υπόσχεται να αναπαράγει σε εργαστήρια νέα ζωντανά όργανα του ανθρωπίνου σώματος. Αυτό όπως πιθανόν θα γνωρίζετε έχει ήδη γίνει σχεδόν πραγματικότητα.

Οπότε σε λιγότερο ίσως από μία δεκαετία περιμένουμε να συμβαίνει το εξής: Παραδείγματος χάρην ένας νεφροπαθής δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένος να περιμένει χρόνια ολόκληρα για δότη κάνοντας συνεχής και άκρως επίπονες διαδικασίες αιμοκάθαρσης.

Γιατί; Διότι θα του γίνεται από την αρχή της ασθένειας μεταμόσχευση ενός ολοκαίνουργιου εργαστηριακά δημιουργημένου νεφρού. Όλων των ειδών τα όργανα του ανθρωπίνου σώματος από τα πιο απλά ως και τα πιο πολύπλοκα (με εξαίρεση ίσως αυτό του εγκεφάλου) θα αναπαράγονται τεχνητά σε εργαστήρια.

Φυσικά, και όπως είναι αναμενόμενο, τα πρώτα χρόνια η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο σε πλούσιους πολίτες, αλλά με τα χρόνια πιστεύω ότι θα γίνει διαθέσιμη στους περισσότερους πολίτες ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Αυτά τα τρομερά και πιθανόν άλλα άγνωστα ακόμα θα μας προσφέρει στο μέλλον η γενετική και κατ’ επέκταση η ιατρική.

Αναμένουμε λοιπόν με μεγάλο ενδιαφέρον τις μελλοντικές επιστημονικές εξελίξεις τόσο στη γενετική, που φαίνεται ότι θα κλέψει την παράσταση όσο και στην πληροφορική. Ίδωμεν λοιπόν.

Ο Δάσκαλος

Ο Δάσκαλος ήταν κάποτε ένας μαχητής. Ένας μαχητής της ζωής. Πολεμούσε το κακό, την αδικία, τη σκληρότητα, την ανανδρία. Μέσα από τη ζωή του, τις μάχες που έδωσε (έχασε και κέρδισε), κατάλαβε πολλά. Κάποτε ήταν κι αυτός μαθητής, όμως επειδή ξεπέρασε τον δικό του δάσκαλο του, έγινε κι αυτός ένας δάσκαλος.

Ο δάσκαλος είναι ταγμένος στο φως, στο λευκό, στον Απόλλωνα. Ο δάσκαλος είναι το φως, το φως της γνώσης, το φως της εμπειρίας, το φως το οποίο μεταφέρει στους μαθητές του. Προσπαθεί να προστατέψει τους μαθητές του από τα λάθη που ο ίδιος έκανε. Γνωρίζει καλά τον εαυτό του, τα προτερήματά του και τις αδυναμίες του και προσπαθεί να δει τα προτερήματα και τις αδυναμίες των μαθητών του.

Ο δάσκαλος δεν είναι μία ακόμη μορφή εξουσίας, είναι ένας καθοδηγητής. Ένας καθοδηγητής για τους νέους, ισχυρούς μα άπειρους μαχητές της ζωής. Ο δάσκαλος είναι έτοιμος να προστατέψει τους μαθητές του από τις μάχες και τους εχθρούς που ξέρει ότι δεν είναι ακόμα έτοιμοι να αντιμετωπίσουν, πολεμώντας ο ίδιος στη θέση τους, ακόμα και όταν ξέρει ότι ο χρόνος δεν είναι πια σύμμαχός του και ότι τα πόδια έχουν πια αδυνατίσει.

Ο δάσκαλος έχει μόνο μία επιθυμία στη ζωή του. Να βρει έναν μαθητή που θα τον ξεπεράσει στην τέχνη του. Θέλει κάποτε να πει στον μαθητή του «Γιέ μου, εσύ με ξεπέρασες, δεν χρειάζεσαι την προστασία μου γιατί είσαι αρκετά δυνατός για να τα καταφέρεις, τώρα μπορείς να χαράξεις το δικό σου μονοπάτι».

Ο δάσκαλος είναι ένας πατέρας, ένας πατέρας που αγαπάει τους μαθητές του σαν παιδιά του. Δεν είναι εγωπαθής και αλαζόνας γιατί τότε θα ήταν ένας ανόητος και όχι σοφός. Κι αν ο δάσκαλος πεθάνει, οι μαθητές του θα θυμούνται τα σοφά λόγια του και θα τους προστατεύει μέσω αυτών από τους ουρανούς.

Ο δάσκαλος έχει μάθει να κρατά μακριά το κακό που υπάρχει στην ψυχή του γιατί φως και σκοτάδι δεν συνυπάρχουν ποτέ.

Ο σκοτεινός άνθρωπος, δεν μπορεί ποτέ να είναι δάσκαλος. Δεν μπορεί γιατί υπηρετεί το κακό. Δεν μπορεί γιατί δεν ξέρει τον εαυτό του, δεν μπορεί γιατί δεν ελέγχει τις δυνάμεις του. Δεν μπορεί γιατί είναι έρμαιο της αλαζονείας του, της αδύναμης ψυχής του και της ιδιοτέλειάς του. Ο σκοτεινός μπορεί να γίνει ένας εξουσιαστής, όμως πρέπει να ξέρει ότι αυτή η επιλογή του θα του στοιχίσει και θα του στερήσει πολλά.

Ο κριτικός

Αφιερωμένο στον δάσκαλό μου, εξαίρετο κριτικό, Ανδρέα - Παρασκευά Τσουρινάκη

Ποιος είναι τελικά ο προορισμός του καλού κριτικού; Ποιος είναι ο ρόλος του στο κοινωνικό σύνολο;

Ο κριτικός πρέπει να είναι μία φιγούρα συσσωρευμένης γνώσης. Όχι μόνο πάνω στο αντικείμενό του. Αλλά γενικότερα. Ο κριτικός είναι ένας άνθρωπος με ορισμένη επιρροή σε αυτούς που τον διαβάζουν. Και όχι μόνο. Είναι ένα άτομο με κάποιο κύρος. Ο κριτικός είναι σίγουρα ένας σκεπτόμενος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος που γνωρίζει πράγματα.

Ο κριτικός είναι ο άνθρωπος ο οποίος χαρίζει γνώσεις και πληροφορίες στους αναγνώστες του. Πρέπει αυτός να κατέχει τις παρακάτω τέχνες: Να έχει σωστή κρίση. Να μιλάει μία ή περισσότερες ξένες γλώσσες. Να χειρίζεται με μαεστρία την μητρική του γλώσσα. Να έχει ικανότητες βαθιάς ανάλυσης αλλά και εξαγωγής συμπερασμάτων. Να είναι μεθοδικός σαν έναν καλό αστυνομικό.

Ο καλός κριτικός δεν πρέπει ποτέ να γράφει με κακεντρέχεια και φθόνο. Αλλά, αντιθέτως, οφείλει να αγαπά και να σέβεται τους δημιουργούς. Ο κριτικός είναι πολύτιμος διότι κάνει μια δύσκολη δουλειά που λίγοι άνθρωποι μπορούν να κάνουν καλά. Να λοιπόν ποιος και τι είναι ο καλός κριτικός.